Değişim*

 

Benden istenilene göre 1979’dan sonra olanları yazmam gerekiyordu; ama düşüncelerim her zaman olduğu gibi yine sınırları aşıp 1969 yılına pırıl pırıl parlayan bir güneşin olduğu, altın krizantemlerin açtığı ve yaban kazlarının güneye göç ettiği bir sonbahar öğleden sonrasına götürdü beni. Bu noktada anılarımla yekvücut oldum. Anılarım da o zamanki “ben”e, okuldan daha yeni atılmış olan yalnız bir çocuğa ait; okul bahçesindeki şamatanın çekiciliğine kapılıp kimsenin olmadığı giriş kapısından çekine çekine giriyorum içeri, uzun mu uzun ve karanlık bir koridordan geçip okulun kalbine giriyorum: Dört yanı binalarla çevrili bir avlu bu. Avlunun solunda meşe ağacından bir direk dikiliyor, direğin üzerinde telle tutturulmuş olan bir bağlama çubuğu var, çubuktan da paslamış bir çan sarkıyor. Avlunun sağındaysa tuğladan ayaklar üzerinde duran, betondan yapılmış basit bir tenis masası var, kalabalığın etrafına toplandığı iki kişi de masa tenisi oynuyor. İşte o şamata buradan çıkıyor. Okulların sonbahar tatiline girdiği bir zamandayız, masanın etrafını sarıp maçı izleyenlerin çoğu öğretmen, aralarında birkaç tane de güzel kız var. Okulun masa tenisi takımı için özel olarak seçtiği kızlar bunlar, Milli Bayram’da (* Çin Halk Cumhuriyeti'nin 1 Ekim 1949’da kurulmasının kutladığı bayram- ç.n.) turnuvaya hazırlanmak için eve dönmek yerine okulda kalıp antrenman yapıyorlar. Devlet çiftliği kadrolarının çocukları bunlar, iyi beslendiklerinden iyi gelişmiş çocuklardı hepsi, bembeyaz tenleriyle ailelerinin zenginliğine zenginlik katıyorlardı, parlak renkli giysilerini görürü görmez daha ilk bakışta bizim gibi fakir çocuklarla aynı sınıfta olmadıklarını anlıyordunuz. Bizler onların gözlerinin içine bakıyoruz ama onlar bizi görmüyor bile. Masa tenisi oynayanlardan biri, bir zamanlar benim matematik öğretmenim olan, Liu Tianguan adında bir adam. Kısa boylu ve ağzı şaşırtıcı büyüklükte biri bu. Denildiğine göre yumruğunu ağzına sokabiliyormuş ama bu benzersiz gösteriyi bizim yanımızda hiç yapmadı hiç. Kürsüde  ders anlatırken o kocaman ağzını sonuna kadar açıp esnemesi geliyor aklıma sık sık gerçekten de görülmeye değer. , olağanüstü bir sahne. Takma adı “Suaygırı” ama hiçbirimiz şimdiye kadar su aygırı görmediğimizden “Karakurbağası” diyoruz ona, kara kurbağasının da ağzı kocaman ya, hem Çincede suaygırı-hema ve kara kurbağası-hama neredeyse sesteş sözcükler, haliyle Suaygırı Liu da, Karakurbağası Liu’ya dönüştü böylece. … ..

… ..

*Değişim & Mo Yan

7.Basım: Mart 2023

Çince aslından çeviren: Erdem kurtuldu

Can Sanat Yayınları

*Mo Yan - Vikipedi

*Guan Moye (Mo Yan) (doğum 17 Şubat 1955), Çinli yazardır. Gerçek adı Guan Moye'dir fakat eserlerinde Çince "Dilsiz" manasına gelen Mo Yan mahlasını kullanır.[1] "Sürekli sansürlenen ve eserleri korsan yollarla çoğaltılan Çinli yazarlar arasında en meşhuru" diye bilinir. Batı dünyasında Kızıl Darı Tarlaları filmine konu olan romanı ile bilinir. Çin'in Franz Kafka'sı ya da Joseph Haller'i olarak gösterilir.[2] İsveç Akademisi'nin "som med hallucinatorisk realism förenar saga, historia och samtid - who with hallucinatory realism merges folk tales, history and the contemporary", yani "sanrısal gerçekçilikle halk hikâyelerini, tarihi ve şimdiyi kaynaştırma"daki ustalığına yaptığı atıfla 2012 Nobel Edebiyat Ödülüne layık görülmüştür.

… ..

… ..

*Çin-Vietnam Savaşı - Vikipedi

*Çin-Vietnam Savaşı ya da Üçüncü Çinhindi Savaşı, 1979 yılında Çin ve Vietnam arasında yaşanan kısa ama kanlı bir sınır çatışmasıdır. Vietnam'ın Kamboçya'yı işgal edip, Çin tarafından desteklenen Pol Pot liderliğindeki Kızıl Khmer hükûmeti tarafından yönetilen rejime son vermesi sonucu Çin Halk Kurtuluş Ordusu taarruza geçmiştir. Vietnam'ın kuzey kesimlerine kısa süreli bir Çin saldırısı olmuş ve Çin birlikleri bir ay sonra geri çekilmişlerdir. İki taraf da zafer ilan etmişlerdir. Bu savaş Vietnam'da günümüzde bile önemli bir yere sahiptir. Çin Ordusu geri çekilirken etkili bir "yanık toprak" politikası uygulamıştır. Köyleri, yolları ve demir yollarını yok ederek, Vietnam'ın kırsal bölgelerinde altyapıya büyük zararlar vermişlerdir.

Çin-Sovyet ayrılığının doruk noktasında ortaya çıkan savaş, Sovyetler Birliği'nin müttefiki olan Vietnam'ı koruyamayacağına yönelik iddialara temel oluşturmuştur.[1] Savaş döneminde olası bir Sovyet saldırına karşı 1,5 milyon Çinli asker Çin-Sovyet sınırı boyunca tam ölçekli bir savaşa hazır olarak bekletildi.

*Değişim - Mo Yan Kitap özeti, konusu ve incelemesi

* … .. Mo Yan, 1969'lardaki okul sıralarına götürüyor. Bu kitabında tümevarım tekniğiyle öyküleyici bir anlatımı tercih ederek duygudan çokça yoksun bir otobiyografik anı oluşturuyor. Okuldaki anılarından başlayarak okulunu, öğretmenlerini, mahallesini, çevresini, toplumunu, askerliğini, kişisel hayatını ve yaşadığı ülkenin tablosunu çizerek 1969-2005 arası dönemi anlatıyor. Mo Yan, adeta sıradan insanın gündelik hayatına odaklanıp basit şeyleri kaleme alıyor ve ince mesajları almak okura düşer diyor, üslubuyla! "Şu değersiz yaşamım" dediği bir noktadan kitaplarının sansürlendiği bir konuma gelmek hayli yorucu ve meşakkatli olsa gerek Mo Yan için! Edebiyata olan aşkı ise yadsınmayacak bir detay! Yazılmasındaki asıl amacın Çin'deki son 30 yıllık değişim olduğunu göz önünde bulundurursak kitaptaki yavanlığa hak vermeli! Mo Yan okumaya devam! (Esengül Ersoy)