Şefika*

 Kitap arkası tanıtımdan alıntı:

1917’de doğan; hayatı Kırım’dan Stalingrad'a, Nazi kamplarından Ankara’da Dil ve Tarih Fakültesi’nde Rus Dili Hocalığına uzanan, yoksulluk, baskı ve vatansızlıkla sınanan bir hayat. Atlattığı onca badireye rağmen insani değerleri, merhameti ve umudu kaybetmemiş bir kişilik Şefika Karaşay Ortaylı.

Şefika Ortaylı 20ç yüzyılın en sert kırılmalarını yaşamış bir kuşaktan. Çocukluğunu ve gençliğini savaşların ve ideolojik baskıların gölgesinde geçirdi; Türkiye’de ise yüzlerce öğrenci yetiştirdi. 

Nuriye Ortaylı, annesinin yıllar boyunca günlük sohbetler sırasında aktardığı anıları bir araya getirirken kişisel bir hafıza kaydı tutuyor. …  … .. Sürgünlerin, savaşların ve sessiz direnişlerin içinden geçen bu anlatı, insanın her koşulda nasıl insan kalabildiğini hatırlatıyor.

1

Doğum: 10 Eylül,1917

… ..

… ..

Hem Uzak Hem Yakın: Petrograd

… ..

Anneannem, Dedem

… ..

… ..

… ..

KIRIM: SOSYAL DÜZEN

Çariçe Katerina 1783 yılında, o zamana kadar Osmanlı İmparatorluğu’na bağlı özerk bir hanlık olan Kırım'ı ilhak etti. Kırım’da Tatar başatlığını kırmak için yer isimlerini, eski Yunanca koloni adlarıyla değiştirdi. Bu, yarımadada yedi asırdan fazladır yaşayan Tatarlar oraların sahibi olmadığını, toprakların eses sahibine, eski Yunan uygarlığının yeni taşıyıcısı olma iddiasındaki Rus Çarlığı’na dönüşünü simgeliyordu. Kırım Tatarları günlük dilde eski adları kullansalar da resmi kayıtlar ve belgelerden yeni isimler, onların hayatlarına da girdi. Dolayısıyla aynı yere vaze Kefe, bazen Feodosya, bazen Közlev, bazen Yevparatorya derlerdi.

Çariçe nüfus yapısını değiştirmek için Kırım’ın çeşitli bölgelerine, Rusların yanı sıra  Çariçenin doğduğu topraklardan Alman köylülerini de yerleştirdi. Böylece, hem tüm Tatar köylerinin yakınında birkaç Rus köyü ve onlardan biraz daha az sayıda Alman köyü oluştu. Almanlar, Kırım Tatarları ile birlikte iki asırdan uzun bir süre sorun çıkmadan yaşadılar. Tatarlar tarafından çalışkan, iyi çiftçiler olarak görüldüler. İkinci Dünya Savaşında Alman işgali başlayınca, Stalin'in emriyle 1941 Ağustosunda hepsi Orta Asya’da çalışma kampına sürüldü. Perestroykadan sonra çok az bölümü Kırım’a dönebildiler. Çoğu 1990 sonrası Almanya’nın vatandaşlık vermesi üzerine Almanya’ya gitti. 

…..

… ..1861’de Çar II. Aleksandr selfliği kaldırdı. … ..

… ..

Kırım’daki toprak düzeni yasal olarak Çarlık hukukuna bağlı olsa da annem, Tatar geleneği yüzünden pratikte işleyişin farklı olduğunu söylerdi. Orta Asya’dan gelen boyların beyleri kendi boylarıyla birlikte toprağa yerleşmiş ve toprağın sahibi olmuşlardı. Ama kısmen sürmekte olan klan ilişkileri nedeniyle köylülerinin karnını doyurma, yoksul gençlere çeyiz verip evlendirme gibi sorumlulukları vardı. … .. 

…..

1905 Devrimi

… ..

… ..

Kırım, Kırım

… ..

… ..

İlk Göç

… ..

… ..

*Annem Şefika & Nuriye Ortaylı

Kırım’dan Stalingrad’a Avusturya’dan Ankara’ya 

Kronik Kitap

3.Baskı: Mart 2026, İstanbul