Millet
kavramını irdelemek isteyenler için kaynak kitap niteliğinde... .. ilgi çekici
notlar tarihi gelişimi hatırlamamıza ve anlamamıza katkı sağlıyor... .. ulusların
oluşumundaki dil, din ve hatta mezhep farklılıklarının etkileri inceleniyor...
okudukça günümüzdeki sorunların altında yatan nedenleri anlamak
kolaylaşabiliyor... .. kitap 213 sayfa.
-Kısa
alıntılarla örnekler vermeye çalışalım:
-... ..
Galyalılar, Franklar, Burgındlar, Vizigotlar ve Normanlar gibi değişik kavimler
birleşmiş, tarih içinde bütünleşerek Fransız
milletini ortaya çıkarmışlardır.
Kelt, Anglosakson, Norma kavimleri İngilizleri; Germen, Slav, Latin
kavimleri de Almanları oluşturmuşlardır. Buna karşılık bir kavmin bölünmesiyle ortaya
çıkan milletlere örnek olarak Latin kavminin parçalanıp gelişmesiyle İtalyanlar
ve İspanyolların , Cermen kavminin bölünmesiyle de Almanların, Dnimarkalıların,
Hollandalıların farklı milletler haline gelmeleri gösterilebilir. ... ..
-Batı emperyalizminin
ortaya çıkardığı milletlerden de söz etmek gerekir. Gemicikliğin geliştiği on
altıncı yüzyıldan itibaren Batılı miletlerin bazıları deniz ötelerine göçtüler.
Kuzey Amerika’yı İspanyollar ve Portekizliler bölüştüler. Güney Afrika
Holandalıların (Detch) vatanı oldu. Avustralya ve Filipinler’e de İngilizler
yerleştiler. ... ..
-Brezilyalıların
Portekizce diğer Güney Amerikalı milletlein İspanyolca konuşmalarına rağmen ne
Brezilyalılar kendilerini Portekiz, ne de Güney Amerikalı diğer milletler kendilerini
İspanyol sayarlar. Amerika Birleşik Devletleri’nin vatandaşları da İngilizce
konuştukları halde hiçbirinin aklına İngiliz olabileceği geçmez.
-Dili
başka unsurların, meselâ dinin etkilediği de olur. Doğu Roma İmparatorluğu’nda Ermeni, Arnavut, Makedon,
Bulgar, Peçenek Türkleri gibi Hristiyan milletler önce dillerini kaybettiler
sonra aslî unsurla bütünleştiler. Bunda aynı dinden olmaları rol oynamıştır.
Dinin dili etkilemesine dair Osmanlı toplumunda çok dikkat çekici örneklerle
karşılaşıyoruz. Osmanlı’da Müslüman iki Boşnağın , Müslüman Arnavutun çocuğu
kendi dillerini muhafaza eder, Türkçe ile de geniş Osmanlı toplumuna katılırdı.
Müslüman bir Boşnakla, Müslüman bir Arnavut evlenince, ana dillerinde
anlaşamayacaklarından, evde Türkçe konuşurlar, dolayısı ile çocuğun anadili
Türkçe olurdu. Oysa Müslüman olmayan tebada bu durum farklıbir mahiyet
arzederdi. Bir Rum’la, bir Bulgar’ın evliliğinden doğan çocuk, anne-babasından
hangisinin sülâlesi içinde büyüyorsa, o sülâlenin dili çocuğun anadili olurdu. Türkçe
ikinci dili idi. ... ..





