29 Aralık 2025 Pazartesi

Vişne Bahçesi*



 Kitabın arka kapak tanıtımı: Rusya’da 19. yüzyılın ortalarında toprak köleliği kaldırılmış, burjuvazi yükselişe geçmiştir. Vine Bahçesi ülkede değişen toplumsal, politik ve ekonomik düzenin gerçekliğiyle yüzleşemeyen aristokrat bir ailenin dokunaklı portresidir. İçinde büyük bir vişne bahçesinin bulunduğu aile çiftliğinin borçlar nedeniyle satılması sözkonusudur. Çiftlik sahiplerinin çocukluk anılarıyla birlikte, vişlne bahçeleri de geçmişte kalmıştır artık. Yeni düzen karşısında kararlı davranıp mülklerini ellerinde tutmaktan acizdirler. Vişne bahçesi, 1904 yılında Moskova Sanat Tiyatrosu’nda Stanislavski tarafından sahneye kondu.

Çehov yapıtının “komedi, hatta yer yer fars” olduğunu vurgulasa da, Stanislavski oyunu “trajedi” olarak ele almakta ısrar etmişti.

Stanislavski o güne dek aşırı duygusal olan Rus tiyatrosuna doğal ve gösterişten uzak bir anlatım geliştirmesiyle ünlenmiş olsa da, Çehov’un kendi oyunları için istediği yalınlığı yakalayamamıştı.


  1. Perde

Çocukların yatak odası olarak kullanılmış olduğu için hâlâ bu adı taşıyan bir oda. Birkaç kapı vardır. Bunlardan biri Anya’nın odasına açılır. Şafaktan az önce. Güneş doğmak üzeredir. Mayıs. Vişne ağaçları çiçek açmaya başlamıştır. Fakat dışarıda hava soğuktur, bahçede sabah ayazı vardır. 

Odanın penceresi kapalıdır. 

(Dunyaşa elinde mumla, Lopahin bir kitapla girerler.)


LOPAHİN: 

Tren geldi, çok şükür. Saat kaç?

DUNYAŞA:

Neredeyse iki. (Mumu üfleyerek söndürür)

Hava aydınlandı sayılır.

LOPAHİN: 

Ne kadar gecikti tren? En azından iki saat. (Esneyip gerinir.)

Ben de az aptallardan değilim ha! Buraya treni istasyonda karşılamak için geldim, sonra da uyuyakalmışım… Oturduğum yerde … Hay Allah! Bar sen uyandırsaydın beni.

DUNYAŞA:

Gittiniz sandım. ( Kulak kabartır)

İşte, galiba geliyorlar.

… ..

… ..






*Vişne Bahçesi & Anton Çehov

Özgün adı: Три сестры

Rusça aslından çeviren: Ataol Behramoğlu

Türkiye İş Bankası Yayınları

1.Basım 2002 , İstanbul


5 yorum:

  1. Çarlık Rusyası’nın çöküşe geçtiği günlerindeki değişim sancıları anlatılmakta….

    YanıtlaSil
  2. “Kiraz Bahçesi” ni çağrıştıran şiirler iyidir:

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. günah kokulu vişne bahçesinde
      yüzünün en eski haliydi
      aldatan beni.

      acıtmamak için dışı tas, içi su dolu kalbimi
      bez bebeğine en gizli adimi verdin.

      oysa kaçışlarına vurgundun sen.
      ask değildi özgürlüğündü
      ruhunu bir vişne bahçesi kadar
      kaygan ve ele geçmez yapan.

      çünkü özgürlüğün öğretti sana
      dayanıksız aşk örtülerinin altında
      en uzun ömürlü intikamların uyuduğunu

      gül kokulu güneşte
      kuruturken hayallerini ve kadife eteğini
      bana bağlanmadığın için
      kirli bir sevdayla bağladın beni
      o uzun ömrüne

      Cezmi Ersöz

      Sil
    2. kiraz bahçelerinden geliyordum
      yakamda hınzır çocukların gülümsemeleri
      seni sevmekten geliyordum
      bir çeşit yalansızından sevda cümleleri
      tren yolculuklarında
      kiraz bahçelerinin resmi geçitleri

      o hınzır çocuklar yok şimdi
      seni o denli sevmek yok
      tren yolculukları yok

      sek sek oynuyorum sanmıştım
      önümde çizdiğin kareleri atlarken
      geri döndüğümde
      tüm eski yollarımı silmiştin

      büyümek
      kiraz bahçelerinden kaçmakmış
      ya ben ne anlamıştım

      Betül Dünder

      Sil